Dấu hiệu thai nhi phát triển tốt: Mẹ biết để an tâm dưỡng thai

Phụ nữ mang thai, nhất là với những người lần đầu làm mẹ, thường luôn có nhiều lo lắng về sự phát triển của thai nhi. Nội dung bài viết này sẽ đề cập đến các dấu hiệu thai phát triển tốt qua từng giai đoạn để mẹ tham khảo.

Việc sinh con dễ dàng và suôn sẻ là mong muốn của mọi thai phụ. Tuy vậy, thực tế có không ít mẹ bầu phải đối mặt với nhiều vấn đề về hành trình phát triển của thai nhi. Do vậy, việc nhận biết dấu hiệu thai phát triển tốt hoặc kịp thời phát hiện dấu hiệu thai yếu có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo vệ bé cưng trong bụng. 

Các dấu hiệu thai phát triển tốt qua từng giai đoạn

Mẹ muốn biết dấu hiệu thai phát triển tốt hay không cần tìm hiểu sự phát triển bình thường của thai qua từng giai đoạn thai kỳ quan trọng sau đây: 

Dấu hiệu thai phát triển tốt trong 3 tháng đầu thai kỳ 

Sự phát triển của thai nhi trong tam cá nguyệt đầu tiên có ý nghĩa quan trọng (vì là thời điểm các cơ quan bắt đầu hình thành) và có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển tổng thể về sau nên mẹ bầu cần hết sức thận trọng. Theo đó, các dấu hiệu thai phát triển tốt 3 tháng đầu bao gồm: 

• Mẹ tăng cân ổn định: Điều này cho thấy thai nhi đang hấp thu đủ vitamin và khoáng chất thiết yếu. Mỗi mẹ sẽ có mức thay đổi cân nặng khác nhau nhưng trung bình sẽ tăng từ 0,3 – 0,5kg/tuần. Tuy nhiên nhiều trường hợp mẹ bầu nôn nghén nhiều không ăn uống được, cân nặng của mẹ có thể bị giảm trong 3 tháng đầu này. Mẹ đừng quá lo lắng nếu cân nặng chưa tăng trong giai đoạn này, duy trì bổ sung vitamin và giữ tinh thần thoải mái mẹ nhé.
• Mẹ ốm nghén: Ngoài là biểu hiện mang thai 3 tháng đầu thường gặp thì đây còn là dấu hiệu thai phát triển tốt bởi dấu hiệu này cho thấy nồng hormone hCG (loại hormone được nhau thai tiết ra giữ vai trò nuôi dưỡng và bảo vệ thai) gia tăng, gây hiện tượng mệt mỏi, buồn nôn, cơ thể nhạy cảm với mùi vị .
• Cơ thể mẹ đau nhức thường xuyên: Do thai nhi lớn dần gây sức ép lên khu vực xương chậu, mạch máu, dây thần kinh khiến mẹ cảm thấy tê bì chân tay, đau lưng mỏi gối. Tuy vậy, đây lại là tín hiệu đáng mừng bởi bé yêu vẫn đang phát triển tốt trong bụng mẹ.
• Đường huyết ổn định: Cũng là dấu hiệu tốt vì đường huyết thấp cho thấy chế độ dinh dưỡng của bà bầu không cân đối, trong khi đường huyết cao cảnh báo các biến chứng thai kỳ nguy hiểm.
• Tim thai rõ ràng: Ngay từ tuần thứ 6-7 của thai kỳ, bác sĩ đã có thể giúp mẹ nghe được nhịp tim của con mình. Tim thai bắt đầu đo được trên siêu âm từ khoảng 6 tuần, nhịp tim thai là những con số dao động, nằm trong khoảng 110-180 lần/ phút.

Dấu hiệu thai 15 tuần tuổi khỏe mạnh 

Giai đoạn 15 tuần tuổi (tương đương 13 tuần sau thụ tinh) đồng nghĩa mẹ đã đi qua 1/3 quá trình mang thai. Lúc này, thai nhi giống với hình ảnh một em bé thu nhỏ và những dấu hiệu thai nhi 15 tuần tuổi khỏe mạnh bao gồm: 

• Bé bắt đầu có phản xạ đưa ngón tay cái vào miệng: Phản xạ này hình thành khi xúc giác của thai nhi phát triển nên thai nhi sẽ có sở thích mút tay, nhất là ngón cái. Không những thế, thỉnh thoảng bé cũng sẽ nghịch ngón tay, dây rốn hoặc tự sờ lên mặt mình.
• Cử động chân: Ngoài phản xạ mút ngón tay, bé còn có thể ngáp và duỗi người. Vì thế, đôi khi mẹ có thể cảm nhận dường như con đang đạp vào thành bụng nhưng cảm giác này vẫn thoảng qua và khó nhận thấy một cách rõ rệt.
• Bộ phận sinh dục của bé đã phát triển: Đây là dấu hiệu thai phát triển tốt mà mẹ nên quan tâm. Bởi từ tuần 15, các cơ quan sinh dục ở thai nhi đã bắt đầu có sự biệt hóa rõ ràng.

Dấu hiệu thai phát triển tốt trong 3 tháng giữa thai kỳ 

Tam cá nguyệt 2 sẽ bắt đầu từ tuần 14 đến tuần thứ 27 của thai kỳ. Đây cũng là thời điểm mà cơ thể mẹ có nhiều sự thay đổi cũng như sự hoàn thiện dần các bộ phận cơ thể ở bé. Các dấu hiệu thai phát triển tốt 3 tháng giữa bao gồm: 

• Thai bắt đầu cử động, mẹ có thể cảm nhận thai máy: Thai máy hay cử động thai nhi là khi thai có cử động như xoay trở mình, cử động chân tay mà bản thân mẹ cảm nhận được. Thông thường, mẹ sẽ nhận thấy thai máy từ tuần 20 của thai kỳ. Trong tam cá nguyệt này, các cử động của thai thường sẽ không đều nhưng rõ rệt nhất vào tuần 27-32. Số cử động trung bình của thai thời điểm này thường là 16-45 lần và mẹ sẽ không cảm nhận được khi bé ngủ. 

• Cân nặng thai nhi phát triển theo từng tuần: Đây cũng là dấu hiệu thai phát triển tốt đáng quan tâm bởi nó là yếu tố phản ánh sự phát triển bình thường của bé. Mẹ có thể tham khảo bảng cân nặng và kích thước thai nhi của WHO (Tổ chức Y tế thế giới). Tuy nhiên, nếu thai quá nặng hay nhẹ cân thì đừng vội lo lắng bởi cân nặng của thai còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố di truyền, chế độ ăn và bệnh lý từ mẹ.
• Lượng nước ối ổn định: Nước ối sẽ thay đổi ở từng giai đoạn thai kỳ. Nó có vai trò đảm bảo sự phát triển an toàn của bé yêu. Vào tuần 20, lượng nước ối sẽ đạt khoảng 350ml và đạt 650ml ở giai đoạn từ tuần 25-26. Thai phụ cần thận trọng với tình trạng rỉ ối trong giai đoạn mang thai 3 tháng giữa bởi tình trạng này cảnh báo sức khoẻ mẹ có vấn đề hoặc ngôi thai đang không bình thường 

• Mẹ thèm ăn: Đây cũng là dấu hiệu thai phát triển tốt 3 tháng giữa. Tình trạng này bắt nguồn từ sự thay đổi hormone hCG và progesterone – hai loại hormone đảm bảo sự phát triển bình thường của thai nhi. Ngoài ra đây cũng là tín hiệu đáng mừng cho thấy thai đang phát triển, cần lượng lớn chất dinh dưỡng để đáp ứng.  

Các dấu hiệu cho thấy thai phát triển tốt ở 3 tháng cuối thai kỳ

Các dấu hiệu cảnh báo thai nhi phát triển yếu

Bên cạnh những dấu hiệu thai phát triển tốt, mẹ bầu cũng cần chú ý đến các tín hiệu cho thấy thai nhi phát triển chậm để có các biện pháp can thiệp kịp thời, bảo vệ sức khỏe của bé con trong bụng.

Thai nhi phát triển chậm: Dấu hiệu và nguyên nhân 

Mẹ có thể nhận thấy dấu hiệu thai phát triển tốt cũng như thai nhi phát triển chậm qua những lần khám thai định kỳ cùng với một số các vấn đề biểu hiện rõ bên ngoài có thể dễ nhận diện như: 

• Chỉ số chiều cao và cân nặng của bé không đạt chuẩn (so với bảng cân nặng chuẩn của WHO). Điều này có thể bắt nguồn từ sự bất thường về cấu trúc nhau thai gây cản trở việc tiếp nhận chất dinh dưỡng từ mẹ đến thai nhi hoặc một số bệnh lý ở người mẹ (thiếu máu, suy dinh dưỡng, bệnh thận…) 
• Thai máy yếu, ít cử động so với bình thường dễ nhận biết khi thai lớn từ tuần 20 trở đi (số lần thai cử động ít hơn 10 lần/ giờ, không đều, có thể gián đoạn). Nguyên nhân thai máy yếu do thai suy dinh dưỡng, cơ thể mẹ suy nhược, tình trạng dây rốn quấn cổ khiến thai khó cử động hoặc mẹ sử dụng thuốc an thần, giảm đau làm thai ít cử động. Dưới 28 tuần, việc theo dõi cử động thai có thể khó khăn với một số mẹ bầu, giai đoạn này mẹ chủ yếu theo dõi xem lịch sinh hoạt của em bé nhà mình, bé hay cử động vào khoảng thời gian nào trong ngày. Nếu bé cử động ít hơn so với mọi ngày, mẹ nên đi kiểm tra lại nhé.

• Mẹ sụt cân hoặc tăng cân ít. Vấn đề này thường là do chế độ dinh dưỡng không hợp lý, cơ địa, mẹ mắc bệnh lý khiến cơ thể suy nhược, mệt mỏi hoặc tình trạng ốm nghén kéo dài.  

Những dấu hiệu thai yếu trong 3 tháng đầu 

Ngoài các dấu hiệu thai phát triển tốt trong 3 tháng đầu, mẹ bầu cũng nên chú ý đến những dấu hiệu thai yếu giai đoạn này để có can thiệp kịp thời, bao gồm: 

• Mẹ ốm nghén nặng đôi khi không ăn uống được: Điều này diễn ra ở số ít mẹ bầu khiến thai phụ thường xuyên nôn ói hết thức ăn ra ngoài đi kèm với biểu hiện chán ăn, mệt mỏi, sụt cân. Tình trạng này kéo dài sẽ gây thiếu hụt dinh dưỡng, mất nước và mất cân bằng điện giải nghiêm trọng hơn mẹ có thể bị sinh non.
• Tim thai yếu: Siêu âm thai phát hiện tim thai ở tuần thứ 6 là một trong số những dấu hiệu thai phát triển tốt. Tuy nhiên, trường hợp nếu không phát hiện tim thai thì có thể do mẹ bị sảy thai (tự nhiên hoặc bị tác động bởi yếu tố ngoại cảnh), mẹ mắc phải một số bệnh lý (hội chứng buồng trứng đa nang, rối loạn miễn dịch, tử cung bất thường…), thai bị rối loạn nhịp tim khiến tim thai đập nhanh, chậm hoặc ngừng đột ngột.
• Xuất huyết âm đạo: Khác với hiện tượng máu báo thai (âm đạo xuất hiện một vài đốm máu nhỏ), tình trạng xuất huyết âm đạo kèm với đau bụng dưới hoặc đau âm ỉ/đau nhói lưng dưới có thể là dấu hiệu cảnh báo dọa sảy thai, nhiễm trùng hoặc các bệnh lý về tử cung ở người mẹ. Lúc này, bạn nên đến cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra và có biện pháp can thiệp kịp thời.

Dấu hiệu thai lưu trong 3 tháng đầu 

Thai lưu là hiện tượng bào thai nằm trong tử cung nhưng không thể tiếp tục phát triển. Nếu không xử lý kịp thời, thai lưu sẽ gây ra các biến chứng nguy hiểm cho mẹ như: Băng huyết, rối loạn đông máu hoặc nặng hơn có thể dẫn đến tử vong. Một số các dấu hiệu để nhận biết hiện tượng thai lưu dễ nhất gồm: 

• Vỡ ối sớm: Vỡ ối thường xuất hiện gần đến ngày dự sinh và là dấu hiệu thai phát triển tốt và bé đã sẵn sàng chào đời. Nhưng nếu vỡ ối vào 03 tháng đầu thì khả năng bạn có thể đã sảy thai.

• Các dấu hiệu mang thai đột ngột chấm dứt: Triệu chứng ốm nghén, căng tức ngực đột ngột biến mất có thể do sự thay đổi hormone trong cơ thể xuất phát từ hiện tượng thai lưu vào 3 tháng đầu.

• Không nghe thấy tim thai hoặc thai chuyển động: Kết quả siêu âm nếu không phát hiện thấy tim thai hoặc mẹ không cảm thấy thai chuyển động (từ tuần 15 hoặc sớm hơn) thì đó có thể là hiện tượng thai lưu xảy ra. Lúc này mẹ cần được bác sĩ thăm khám để chẩn đoán nguyên nhân.

• Ra máu bất thường kèm đau bụng: Hiện tượng ra máu là do thai lưu bong tách khỏi thành tử cung gây ra các vệt máu màu hồng nhạt, nâu hoặc nâu đậm bất thường. Thai lưu đôi khi còn khiến mẹ cảm thấy khó chịu và xuất hiện cơn đau bụng dữ dội. Nếu có những biểu hiện trên, mẹ cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra.  

Dấu hiệu thai ngừng phát triển trong 3 tháng giữa 

Các dấu hiệu thai ngừng phát triển trong 3 tháng giữa gồm:  

• Thai không máy, mẹ mất cảm giác cử động của bé:Cử động thai là dấu hiệu quan trọng cho thấy thai nhi đang phát triển tốt cả về kích thước lẫn sức mạnh. Trường hợp nếu mẹ không cảm nhận được bất kỳ cử động thai (đặc biệt ở tuần 24), mẹ cần đến thăm khám ngay để được bác sĩ đánh giá tim thai cũng như kiểm tra các bất thường khác. Thai không máy hoặc cử động yếu rất có thể sức khỏe bào thai có vấn đề hoặc thai lưu.

• Kích thước bụng mẹ không đổi hoặc nhỏ dần: Bụng nhỏ hoặc không tăng trưởng theo thời gian cho thấy mẹ có thể đang bị thiếu nước ối hoặc thai nhi chậm phát triển. Vì vậy nếu ở tháng thứ 4 mà kích cỡ vòng 2 vẫn không tiến triển hơn mẹ cần được bác sĩ kiểm tra, thăm khám kỹ lưỡng để đánh giá khả năng phát triển của thai nhi.