Tuyến giáp có rất nhiều vấn đề khác nhau gây ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Để phát hiện và điều trị bệnh tuyến giáp kịp thời, bạn sẽ cần có những hiểu biết nhất định về chúng.
Tuyến giáp có rất nhiều vấn đề khác nhau gây ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Để phát hiện và điều trị bệnh tuyến giáp kịp thời, bạn sẽ cần có những hiểu biết nhất định về chúng.

Bệnh tuyến giáp là thuật ngữ thường dùng để nói chung về các bệnh lý gây ảnh hưởng đến cấu trúc hoặc chức năng tuyến giáp. Các tình trạng chính thường gặp là suy giáp, cường giáp, viêm giáp hoặc bướu giáp, nhân giáp. Các bệnh ở tuyến giáp thường có thể điều trị được bằng việc sử dụng thuốc hoặc phẫu thuật. Bài viết sau đây Hello Bacsi sẽ giúp bạn hiểu rõ các thông tin liên quan đến các bệnh lý tuyến giáp.
Tuyến giáp là một cơ quan nhỏ hình con bướm, nằm phía trước cổ, ngay dưới thanh quản. Nhiệm vụ chính của tuyến giáp là sản xuất hormone thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3) kiểm soát quá trình chuyển hóa, tăng cường sản xuất năng lượng, duy trì nhiệt độ cơ thể và ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều cơ quan gồm tiêu hóa, tim mạch, thần kinh. Những vấn đề bất thường ảnh hưởng đến tuyến nội tiết này, đặc biệt là chức năng hoạt động của nó, được gọi là bệnh tuyến giáp.
Vì vùng hạ đồi và tuyến yên đảm đương nhiệm vụ kiểm soát hoạt động của tuyến giáp, nên những bệnh lý hay bất thường trên vùng tuyến yên – hạ đồi cũng góp phần hình thành nên các bệnh về tuyến giáp.
Khi đề cập đến bệnh tuyến giáp, bạn có thể nghe thấy một số bệnh lý cụ thể sau:
Cường giáp liên quan đến hàm lượng hormone tuyến giáp trong cơ thể quá cao. Ở tình trạng này, các triệu chứng bệnh nhân có thể gặp phải có thể kể đến như:
Nguyên nhân khiến cho hormone tuyến giáp tiết ra quá nhiều có khả năng là do:
Ngoài ra, nguyên nhân cường giáp còn có thể gặp ở người bệnh dùng một lượng i ốt quá mức hay có thể do một số loại thuốc như amiodarone hoặc ít gặp hơn trong các trường hợp: thai trứng, u quái buồng trứng… So với suy giáp, tỷ lệ người bệnh cường giáp thường ít hơn.

Suy giáp là tình trạng tuyến giáp không sản xuất đủ lượng hormone cần thiết gọi là suy giáp. Nguyên nhân gây ra bệnh có thể do:
Đôi khi rối loạn chức năng tuyến yên hoặc vùng hạ đồi cũng có nguy cơ gây suy giáp, ví dụ như trong bệnh suy tuyến yên, u tuyến yên…
Người bệnh suy tuyến giáp sẽ có những triệu chứng như sau:
Viêm tuyến giáp Hashimoto là một bệnh tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các tế bào tuyến giáp khỏe mạnh, gây viêm ở tuyến giáp. Viêm giáp Hashimoto có thể diễn biến thầm lặng, người bệnh không có biểu hiện trong nhiều năm, chỉ phát hiện ra khi tuyến giáp to hoặc chỉ số xét nghiệm máu bất thường. Tại Mỹ, viêm giáp Hashimoto là nguyên nhân chủ yếu gây suy giáp.
Bệnh Basedow là bệnh tự miễn của tuyến giáp. Bệnh Basedow là nguyên nhân phổ biến nhất của cường giáp, biểu hiện đặc trưng gồm: bướu giáp lan tỏa, lồi mắt, phù niêm trước xương chày. Bệnh liên quan đến sự hiện diện của các kháng thể kích thích tuyến giáp.
Nữ giới bị bệnh nhiều gấp 5 – 10 lần nam giới. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng nhiều nhất là trong độ tuổi 20 – 40.
Bướu cổ hình thành có thể do kích thước tuyến giáp gia tăng hoặc sự phát triển tế bào bất thường tạo thành một hay nhiều cục (nhân) trong tuyến giáp. Bệnh thường không bộc lộ triệu chứng rõ ràng. Tuy vậy, đôi khi biểu hiện của bệnh tuyến giáp trong trường hợp này có thể gồm:
Bệnh do nhiều nguyên nhân gây ra, trong đó phổ biến do tình trạng thiếu i ốt trong chế độ ăn uống. Việc điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân, các triệu chứng và các biến chứng do bướu cổ gây ra. Những bướu nhỏ không đáng chú ý và không gây ra vấn đề thường không cần điều trị.

Tuyến giáp bị ung thư chủ yếu xảy ra ở phụ nữ trung niên, chiếm 2/3 trường hợp, tuy nhiên ngày nay ung thư ngày càng trẻ hóa. Ung thư tuyến giáp được chia thành hai nhóm:
Theo thống kê, hầu hết trường hợp ung thư ở tuyến giáp thường gặp thuộc thể biệt hóa có tiên lượng tốt và tỷ lệ sống cao, đặc biệt nếu người bệnh phát hiện vấn đề ngay từ giai đoạn đầu.

Các dấu hiệu của bệnh tuyến giáp thường hay bị bỏ qua do triệu chứng không đặc trưng và giống với nhiều bệnh khác. Chính vì thế, rất nhiều trường hợp mắc bệnh lý tuyến giáp chỉ được phát hiện ở giai đoạn nặng, khiến việc điều trị trở nên khó khăn.
Vậy bệnh tuyến giáp thường biểu hiện như thế nào? Bạn nên cảnh giác với các triệu chứng bệnh tuyến giáp như:

Bệnh lý tuyến giáp thường gặp và và có tỷ lệ chữa khỏi tương đối cao nếu được phát hiện, điều trị sớm. Vì thế câu trả lời cho thắc mắc bệnh tuyến giáp có chữa được không là có thể được và phải tùy theo từng loại bệnh, từng mức độ bệnh. Việc chẩn đoán và điều trị bệnh tuyến giáp từ sớm sẽ là yếu tố then chốt để người bệnh chữa bệnh thành công cũng như ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
Thông thường, bác sĩ sẽ hỏi bệnh sử, tiền căn bản thân, gia đình cũng như khám lâm sàng, khám tuyến giáp, sau đó tiến hành một số xét nghiệm dưới đây để chẩn đoán các vấn đề ở tuyến giáp, ví dụ như:
Tùy vào loại bệnh cũng như mức độ tiến triển mà người bệnh có thể áp dụng phương pháp điều trị bệnh tuyến giáp khác nhau. Các lựa chọn trong điều trị thường là:
Nếu vấn đề của bạn là suy giáp, sử dụng hormone tuyến giáp tổng hợp dưới dạng viên uống là lựa chọn phù hợp. Ngược lại, với trường hợp cường giáp, người bệnh có thể dùng thuốc kháng giáp có tác dụng kiềm hãm quá trình sản xuất hormone tuyến giáp.
Ngoài ra, đôi khi một số loại thuốc khác cũng cần thiết để hỗ trợ kiểm soát triệu chứng bệnh tuyến giáp, ví dụ như thuốc kiểm soát nhịp tim.
Đối với những vấn đề như bướu giáp hoặc nhân giáp quá lớn hay ung thư tuyến giáp hoặc các trường hợp cường giáp không đáp ứng điều trị thuốc, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật. Nếu tuyến giáp bị cắt bỏ hoàn toàn, người bệnh sẽ cần được dùng hormone tuyến giáp tổng hợp hàng ngày.

Việc thay đổi một số thói quen sinh hoạt có khả năng hỗ trợ phòng ngừa bệnh tuyến giáp. Do đó, bạn hãy:
Thùy giáp bao gồm 2 thùy trái và phải nối với nhau bởi eo tuyến giáp. Khi thùy phải xuất hiện nhân thì cần được tiến hành xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết để kết luận tính chất nhân thùy phải tuyến giáp là lành tính hay ác tính. TIRADS (Thyroid Imaging Reporting and Data System) là hệ thống các đặc điểm trên siêu âm giúp đánh giá và phân loại tổn thương ở tuyến giáp. Thang đánh giá TIRADS có từ 1 đến 5.
Nếu bạn được chẩn đoán nhân thùy phải tuyến giáp TIRADS 3 tức là tổn thương nhân giáp phần lớn là lành tính, nguy cơ ác tính <5%. Bác sĩ sẽ chỉ định FNA đối với các nhân TIRADS 3 nếu kích thước từ 25mm trở lên.
Việc điều trị nhân thùy phải tuyến giáp TIRADS 3 sẽ tùy thuộc vào nguy cơ ung thư, triệu chứng chèn ép và nguy cơ ảnh hưởng chức năng của nhân giáp. Nếu nhân tuyến giáp nhỏ, lành tính thường chỉ cần theo dõi định kỳ bằng siêu âm mỗi 6 – 12 tháng mà chưa cần điều trị đặc hiệu. Nếu nhân giáp TIRADS 3 có kích thước lớn gây chèn ép đường thở, thực quản hoặc mạch máu thì có thể cân nhắc phẫu thuật hoặc đốt sóng cao tần. Trường hợp nhân giáp ác tính thì sẽ được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ.

Mặc dù phẫu thuật tuyến giáp ít khi xảy ra rủi ro hay biến chứng nguy hiểm nhưng việc cắt toàn bộ tuyến giáp có ảnh hưởng gì không thì câu trả lời là có thể có. Mức độ ảnh hưởng ở mỗi người sẽ khác nhau tùy theo thể trạng người bệnh và quá trình chăm sóc sức khỏe hậu phẫu và kinh nghiệm của bác sĩ phẫu thuật.
Ảnh hưởng ngắn sau khi cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp thường liên quan đến tác dụng bất lợi của thuốc gây mê toàn thân. Người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng như ói mửa, đau cứng cổ, đau họng, khó nuốt… Những ảnh hưởng sau đó ở người phải cắt toàn bộ tuyến giáp có thể gặp phải là:
Đó cũng là những biến chứng sau mổ tuyến giáp mà người bệnh cần chú ý theo dõi để phát hiện điều trị kịp thời.
Phần lớn các khối u lành tính thường có kích thước nhỏ, tiến triển chậm và không gây ra triệu chứng lâm sàng đáng chú ý. Việc bị u tuyến giáp lành tính có cần điều trị không thì còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí, kích thước, tính chất khối u. Các trường hợp u tuyến lành tính kích thước nhỏ thì chưa cần điều trị đặc hiệu mà có thể theo dõi, thăm khám định kỳ.
Nếu bướu giáp có kích thước lớn hơn 4cm, gây sưng cổ, có dấu hiệu chèn ép, khó thở, khó nuốt, khó nói thì sẽ chỉ định phẫu thuật cắt tuyến giáp.
Nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời, bệnh suy giáp có thể tiến triển xấu và gây ra vô số biến chứng. Thế nên câu trả lời cho câu hỏi: “Bệnh suy giáp có nguy hiểm không?” là có. Do đó, người bệnh suy giáp cần kiểm tra sức khỏe thường xuyên để quản lý chứng bệnh này thật tốt, ngăn ngừa các biến chứng gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
Những biến chứng của bệnh suy giáp gồm:

Bệnh lý tuyến giáp lan tỏa hay bướu giáp lan tỏa thường gặp trong các trường hợp như bướu giáp lan tỏa lành tính và bướu giáp lan tỏa nhiễm độc (bệnh Basedow) hay viêm tuyến giáp. Vì thể bệnh lý tuyến giáp lan tỏa có nguy hiểm không còn phải xem cụ thể là bướu giáp loại nào.
Hầu hết trường hợp bướu giáp lan tỏa là lành tính, không gây nguy hiểm nhiều đến sức khỏe người bệnh nếu được theo dõi, điều trị kịp thời. Tuy nhiên, một số trường hợp bướu giáp lan tỏa vẫn gây ra biến chứng nghiêm trọng như gây chèn ép, nhiễm khuẩn, xuất huyết, cường giáp, suy giáp hoặc phát triển ung thư. Do đó, bạn không được chủ quan trước bất kỳ bệnh lý tuyến giáp nào mà hãy thăm khám định kỳ để đánh giá tình trạng tuyến giáp liên tục, kịp thời can thiệp điều trị khi có diễn biến bất thường.
Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp cao hơn so với đàn ông. Các bệnh lý tuyến giáp có thể gặp phải gồm suy giáp, cường giáp, viêm tuyến giáp Hashimoto, bệnh basedow, bướu cổ, ung thư tuyến giáp. Các bệnh tuyến giáp có thể điều trị được nên sẽ không quá nguy hiểm nếu được phát hiện và can thiệp điều trị sớm. Ở phụ nữ, bệnh tuyến giáp cần chú ý hơn nhất là khi có kế hoạch có thai và sinh con.
Phụ nữ mang thai bị bệnh tuyến giáp nếu không được điều trị thích hợp sẽ tăng nguy cơ bị sảy thai, sinh non hoặc tiền sản giật. Hơn nữa, thai nhi cũng bị ảnh hưởng khi mẹ mắc bệnh tuyến giáp trong lúc mang thai, có nguy cơ bị dị tật bẩm sinh, chậm phát triển trí tuệ, mắc bệnh tim bẩm sinh… Do đó, phụ nữ cần kiểm tra sức khỏe tuyến giáp định kỳ, phòng ngừa bệnh tuyến giáp nhất là khi có dự định mang thai.

Bệnh tuyến giáp gây sụt cân thường liên quan đến tình trạng cường giáp. Hoạt động tuyến giáp tăng lên khiến cho tỷ lệ trao đổi chất tăng theo làm cho người bệnh thường bị sụt cân ngay cả khi vẫn ăn uống bình thường hoặc nhiều hơn. Khi được điều trị, chức năng tuyến giáp trở về mức bình thường sẽ giúp cân nặng ổn định trở lại. Do đó, người bệnh tuyến giáp nên ăn uống cân bằng, đầy đủ dưỡng chất bên cạnh việc điều trị sẽ tăng cân lại như cũ.
Một trong những vấn đề được quan tâm ở người mắc bệnh tuyến giáp chính là về chế độ ăn uống. Vậy người bệnh tuyến giáp kiêng ăn gì? Bệnh tuyến giáp ở phụ nữ kiêng ăn gì khác không? Sau đây là những thực phẩm mà những người bị bệnh tuyến giáp cần hạn chế để không làm ảnh hưởng thêm đến hoạt động tuyến giáp:

Không chỉ thức ăn mà đồ uống cho người bệnh tuyến giáp cũng được quan tâm tìm hiểu với những thắc mắc thường thấy như “người bị bệnh tuyến giáp nên uống sữa gì?”, “người mắc bệnh tuyến giáp có uống được tinh bột nghệ không?” hay “bị tuyến giáp có uống sâm được không?”. Hello Bacsi đã tổng hợp các thông tin và giải đáp từng câu hỏi trên cho bạn ngay sau đây.
Đầu tiên, việc người bệnh tuyến giáp nên uống sữa gì thì hiện nay có rất nhiều sản phẩm sữa tăng cường dinh dưỡng phù hợp cho người bệnh để bổ sung thêm chất dinh dưỡng nhanh chóng, tiện lợi. Người bệnh tuyến giáp nên lựa chọn những loại sữa được tăng cường canxi, bổ sung thêm các vitamin và khoáng chất thiết yếu để hỗ trợ dinh dưỡng cho cơ thể, nâng cao sức đề kháng, cũng như hỗ trợ quá trình điều trị.
Tiếp đến, nếu thắc mắc người mắc bệnh tuyến giáp có uống được tinh bột nghệ không thì câu trả lời là hoàn toàn được. Tuy nhiên, bạn cần chú ý đến liều lượng sử dụng và hỏi ý kiến bác sĩ khi muốn dùng trong quá trình điều trị để không gây tương tác với thuốc. Mặc dù chưa có nghiên cứu nào khẳng định sử dụng tinh bột nghệ có thể điều trị bệnh tuyến giáp nhưng một nghiên cứu ở Pakistan cho thấy một nhóm người có tiêu thụ nghệ đã giúp giảm nguy cơ mắc bệnh bướu tuyến giáp so với người ít tiêu thụ nghệ.
Cuối cùng, người bị bệnh tuyến giáp cũng có thể uống sâm được. Nhiều nghiên cứu đều công nhận sâm là một dược liệu quý ở châu Á và có khả năng hỗ trợ điều trị nhiều vấn đề, trong đó có khả năng ngăn ngừa ung thư. Tuy nhiên, bạn vẫn phải hỏi ý kiến bác sĩ về cách sử dụng sâm sao cho hiệu quả trong khi điều trị bệnh tuyến giáp để tránh xảy ra những tác dụng phụ.
Việc khám tuyến giáp nên thực hiện định kỳ để đánh giá tình trạng tuyến giáp nhằm phát hiện bệnh lý từ sớm và có phương pháp điều trị hiệu quả, triệt để. Vậy khám tuyến giáp ở bệnh viện nào tốt nhất? Bạn có thể tham khảo dịch vụ khám tuyến giáp các bệnh viện lớn uy tín, có nhiều năm hoạt động trong việc khám và chữa bệnh liên quan đến tuyến giáp như:
Bạn có thể tìm hiểu kỹ hơn quy trình khám bệnh tuyến giáp trên website từng bệnh viện hoặc gọi đến đường dây nóng của từng bệnh viện để được tư vấn.
Hi vọng rằng qua những thông tin mà Hello Bacsi tổng được trong bài, bạn đã hiểu hơn về bệnh tuyến giáp, từ đó chăm sóc sức khỏe tốt hơn.
Miễn trừ trách nhiệm
Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Thyroid Disease https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8541-thyroid-disease Ngày truy cập 23/3/2025
Symptoms – Underactive thyroid (hypothyroidism) https://www.nhs.uk/conditions/underactive-thyroid-hypothyroidism/symptoms/ Ngày truy cập 23/3/2025
Hyperthyroidism (Overactive Thyroid) https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/hyperthyroidism Ngày truy cập 23/3/2025
Hypothyroidism (underactive thyroid) http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypothyroidism/home/ovc-20155291 Ngày truy cập 23/3/2025
Thyroid Problems http://www.emedicinehealth.com/thyroid_problems/article_em.htm. Ngày truy cập 23/3/2025
Thyroid Cancer – Topic Overview http://www.webmd.com/cancer/tc/thyroid-cancer-topic-overview. Ngày truy cập 23/3/2025
Understanding Thyroid Problems — the Basics http://www.webmd.com/women/guide/understanding-thyroid-problems-basics?page=2. Ngày truy cập 23/3/2025
Thyroid Cancer http://www.medicinenet.com/thyroid_cancer/article.htm. Ngày truy cập 23/3/2025
Thyroid Nodules http://www.medicinenet.com/thyroid_nodules/article.htm. Ngày truy cập 23/3/2025
Phiên bản hiện tại
13/11/2025
Tác giả: Ngọc Anh
Tham vấn y khoa: Thạc sĩ - Bác sĩ CKI Hà Thị Ngọc Bích
Cập nhật bởi: Trương Phương Đài