Hãy tạo thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách cho cả nhà để giữ răng chắc khỏe, phòng tránh bệnh nha chu hoặc các vấn đề khác ở khoang miệng.
Hãy tạo thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách cho cả nhà để giữ răng chắc khỏe, phòng tránh bệnh nha chu hoặc các vấn đề khác ở khoang miệng.
Răng, nướu khỏe mạnh sẽ giúp mọi người tận hưởng được những bữa ăn ngon, hạn chế các vấn đề răng miệng gây khó chịu và ảnh hưởng đến cuộc sống. Hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu lợi ích của việc chăm sóc răng miệng đúng cách và các biện pháp chăm sóc phù hợp cho cả gia đình trong bài viết dưới đây nhé!
Cũng giống như đường ruột, khoang miệng của chúng ta cũng có một hệ vi khuẩn, thường là vô hại. Tuy nhiên, nếu hệ vi khuẩn này mất cân bằng có thể là nơi khởi nguồn cho các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào gây nhiễm trùng ở nướu hoặc xa hơn đến các bộ phận khác. Khi không chăm sóc răng miệng tốt, vi khuẩn có thể phát triển và gây hại như dẫn đến sâu răng, bệnh về nướu, nha chu.
Sức khỏe răng miệng cũng có khả năng liên quan đến những tình trạng sức khỏe khác như:
Do đó, việc vệ sinh, chăm sóc răng miệng đúng cách không chỉ giữ cho răng, nướu khỏe mạnh mà còn ngăn ngừa nhiễm trùng lây lan, gây bệnh ở các bộ phận khác.

Mặc dù ý thức đánh răng, bảo vệ răng khỏi sâu răng đã tăng lên nhưng tỷ lệ sâu răng ở trẻ em vẫn còn khá cao. Khoảng 1 trong 4 trẻ có các triệu chứng của sâu răng khi bắt đầu đến trường, khoảng 50% trẻ từ 12 – 15 tuổi có các lỗ sâu trên răng.
Vì thế, chăm sóc răng miệng đúng cách cần được bắt đầu sớm, ngay từ khi chiếc răng đầu tiên mọc lên, thường vào lúc trẻ 6 tháng tuổi. Bạn có thể giúp trẻ đánh răng bằng bàn chải thật mềm, hay miếng gạc sạch ẩm. Khi trẻ được 2 tuổi, bạn có thể để con mình tự đánh răng dưới sự quan sát và hướng dẫn của người lớn.
Răng hàm bắt đầu mọc vào khoảng 6 tuổi và việc trám một lớp bảo vệ mỏng trên bề mặt nhai của răng có thể giúp phòng ngừa sâu răng phát triển ở các khe và hố rãnh. Theo Cục quản lý và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC Hoa Kỳ) thì các chất trám răng này có thể giảm tỷ lệ sâu răng. Bạn có thể chăm sóc răng miệng bằng cách cho cả nhà đi khám và trám răng theo chỉ định của nha sĩ. Bạn có thể gặp nha sĩ để được tư vấn kỹ hơn về chất trám răng sealant nhé.
Sau khi trám răng, hãy chú ý những điều sau:
Bệnh về nướu và sâu răng là hai vấn đề lớn và thường gặp. Không chỉ với người lớn tuổi mà ước tính có khoảng 3/4 các thanh thiếu niên bị chảy máu nướu khi đánh răng. Vì thế, đánh răng 2 lần/ngày là cách vệ sinh răng miệng tại nhà hiệu quả cho tất cả mọi lứa tuổi.
Để chăm sóc răng miệng cho cả nhà đúng cách, hãy nhớ:

Khi lựa chọn bàn chải, bạn cũng cần chú ý chọn mua bàn chải phù hợp cho từng thành viên trong gia đình để mang lại hiệu quả chăm sóc răng miệng tốt nhất. Khi sử dụng bàn chải đánh răng cần lưu ý:
Kem đánh răng có chứa fluor là một bước tiến lớn giúp mọi người chăm sóc sức khỏe răng miệng tốt hơn, tăng cường độ bền của men răng và giảm thiểu sâu răng. Tuy nhiên, trẻ em cần chú ý chỉ lấy lượng kem đánh răng vừa đủ (thường là với kích thước bằng hạt đậu Hà Lan) vì tiếp xúc với quá nhiều fluor có thể khiến răng trẻ xuất hiện đốm trắng (răng nhiễm fluor).
Thức ăn thừa mắc kẹt trong các kẽ răng sau mỗi bữa ăn là điều không thể tránh khỏi. Để vệ sinh răng miệng sạch sẽ, bạn nên dùng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước lấy hết thức ăn thừa trước khi đánh răng.
Cách sử dụng chỉ nha khoa như sau:
Các mảng bám không chỉ tích tụ quanh chân răng (tạo thành cao răng) mà còn ở lại trên lưỡi, lâu dần sẽ gây ảnh hưởng sức khỏe răng miệng và khiến hơi thở có mùi khó chịu. Vì thế, đừng quên vệ sinh lưỡi, chải mặt lưỡi từ trong ra ngoài bằng bàn chải hoặc dụng cụ cạo lưỡi chuyên dụng khi chăm sóc răng miệng nhé.
Bên cạnh việc đánh răng và dùng chỉ nha khoa, súc miệng với nước súc miệng kháng khuẩn là một phương pháp chăm sóc răng miệng cho cả nhà đúng cách, giúp ngăn ngừa sâu răng và bệnh về nướu.
Nếu không có nước súc miệng, bạn có thể nhai kẹo cao su không đường sau bữa ăn để tăng tiết nước bọt, giúp làm sạch vi khuẩn bám trên răng và trung hòa axit.

Các chuyên gia khuyến cáo tất cả mọi người nên khám nha khoa mỗi 6 tháng/lần (ít nhất 2 lần mỗi năm) và thường xuyên hơn nếu bạn có vấn đề về răng nướu. Đây là cách chăm sóc răng miệng hiệu quả cho mọi thành viên trong gia đình, có thể phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe răng miệng nghiêm trọng.
Mỗi lần khám nha khoa, bạn sẽ được kiểm tra tình trạng răng miệng, cạo vôi răng đồng thời được thăm khám để sàng lọc các bệnh lý sau:
Việc chú trọng vào thực đơn ăn uống hàng ngày cũng là một trong những cách chăm sóc răng miệng cho cả gia đình. Dù ở độ tuổi nào, một chế độ ăn uống lành mạnh luôn có lợi cho sức khỏe răng miệng và nướu.
Chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng với thực phẩm tươi sống như ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, trái cây và rau củ, các sản phẩm từ sữa sẽ cung cấp đủ dinh dưỡng cần thiết, giúp chăm sóc răng miệng cho cả nhà hiệu quả. Một số nhà khoa học tin rằng omega-3 trong cá có thể giúp giảm viêm, nên sẽ giảm nguy cơ bệnh về nướu.
Bên cạnh đó, hãy uống nhiều nước lọc, nhất là sau mỗi bữa ăn để loại bỏ tác động tiêu cực từ thức ăn, đồ uống còn đọng trong khoang miệng cũng như giảm tính axit.

Thuốc lá làm biến màu răng của bạn và gia tăng các bệnh về nướu cũng như gây ung thư vòm họng. Vì thế, cách chăm sóc răng miệng đơn giản là bỏ hút thuốc lá và khuyên con không nên tiếp xúc với những người hút thuốc.
Ngoài ra, các thức uống có màu, có khả năng làm ố vàng men răng như trà, cà phê, nước ngọt… cũng nên hạn chế để không ảnh hưởng đến bề mặt răng.
Đặc biệt, bạn cần hạn chế đồ ngọt vì quá trình phân giải đường của nước bọt có thể sinh ra axit, gây mòn men răng và khiến răng dễ bị sâu. Vậy nên, bạn cần hạn chế các loại nước ngọt, nước có gas, nước trái cây có đường hoặc bánh kẹo…
Chơi thể thao và các môn vận động thể chất đôi khi có thể gây tổn thương cho răng nếu xảy ra các tác động vật lý vào vùng hàm, mặt. Do đó, một mẹo chăm sóc răng miệng cho cả nhà rất quan trọng là hãy mang miếng bảo vệ hàm răng khi chơi thể thao. Ở Mỹ, hầu hết các trung tâm thể thao của các trường học đều yêu cầu trẻ em mang dụng cụ bảo vệ hàm.
Hãy đến gặp nha sĩ để được thiết kế riêng một dụng cụ bảo vệ hàm vừa vặn hoặc có thể mua sẵn ở các cửa hàng bán đồ thể thao.
Tình trạng răng mọc lệch, khấp khểnh có thể gây khó khăn trong việc vệ sinh, chăm sóc răng miệng, dẫn đến nhiều khả năng bị sâu răng, viêm nướu hoặc có khi ảnh hưởng đến khả năng nhai, cắn. Vậy nên, bạn nên chủ động tìm kiếm các phương pháp chỉnh nha – niềng răng thích hợp để phòng ngừa những nguy cơ tiềm ẩn cho sức khỏe răng miệng.
Với trẻ nhỏ, cách chăm sóc sức khỏe răng miệng cần được chú ý cẩn thận hơn.

Hãy bắt đầu việc chăm sóc răng miệng cho bé ngay khi chiếc răng sữa đầu tiên xuất hiện, thường vào lúc 6 tháng tuổi. Bạn nên:
Bên cạnh đó, bạn cũng cần thực hiện những điều sau để chăm sóc răng miệng cho bé tốt hơn:

Với trẻ trên 2 tuổi, ba mẹ có thể hướng dẫn và quan sát cách con tự chăm sóc răng miệng cho bản thân, có thể hỗ trợ thêm những điều cần thiết:
Một điều cần chú ý khi chăm sóc răng miệng ở trẻ nhỏ là thời điểm trẻ thay răng sữa và mọc răng vĩnh viễn. Khoảng 2 – 3 tuổi, trẻ sẽ có đầy đủ 20 chiếc răng sữa, gồm 4 răng cửa giữa, 4 răng cửa bên, 4 răng nanh và 8 răng hàm. Đến khoảng 5 – 6 tuổi, trẻ sẽ bắt đầu thay răng sữa. Quá trình thay răng sữa cũng có thể diễn ra sớm hơn (khoảng 4 tuổi) hoặc trễ hơn (khi trẻ 7, 8 tuổi). Thứ tự thay răng sữa thành răng vĩnh viễn thường diễn ra theo các mốc thời gian như sau:
Khi răng sữa có dấu hiệu lung lay là thời điểm ba mẹ nên cho trẻ đi nhổ răng sữa để chuẩn bị cho răng vĩnh viễn mọc lên. Trong khoảng thời gian thay răng này, bạn nên nhắc nhở trẻ giữ vệ sinh và chăm sóc răng miệng cẩn thận, đánh răng đủ 2 lần mỗi ngày, dùng chỉ nha khoa để loại bỏ thức ăn thừa trong kẽ răng. Đừng quên cho trẻ đi khám nha khoa định kỳ theo lịch hẹn của nha sĩ. Ngoài ra, bạn nên chú ý quan sát và ngăn trẻ có những thói quen gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của răng vĩnh viễn như mút tay, nghiến răng, dùng lưỡi đẩy răng, chống cằm, cắn bút…

Để ngăn ngừa sâu răng ở trẻ nhỏ, bạn có thể:
Khi phát hiện trẻ bị sâu răng, bạn nên đưa con đến gặp nha sĩ để được điều trị phù hợp, có thể bôi khoáng bảo vệ răng, trám răng hoặc bọc răng. Sau đó, việc chăm sóc răng miệng vẫn tiếp tục như bình thường nhưng cần kỹ lưỡng hơn để tránh bị sâu những chiếc răng khác.
Nhiều người thường quan tâm không biết nên súc miệng, ngậm gì để răng chắc khỏe hơn. Câu trả lời là bạn có thể dùng các dung dịch sau:
Đặc điểm chung của các dung dịch ngậm, súc miệng thường là có khả năng diệt khuẩn, kháng viêm để phòng ngừa viêm nhiễm xảy ra trong khoang miệng gây ra các vấn đề như sâu răng, sưng nướu, viêm nướu chân răng…
Trẻ mầm non hay trẻ ở bất kỳ độ tuổi nào cũng nên đánh răng ít nhất 2 lần/ngày với bàn chải và kem đánh răng dành trẻ em để bảo vệ sức khỏe răng miệng, phòng ngừa sâu răng. Mỗi lần đánh răng nên kéo dài 2 phút và chải sạch đủ các bề mặt răng:
Để không bị sâu răng, ba mẹ cần giáo dục trẻ về cách vệ sinh, chăm sóc răng miệng mỗi ngày, đồng thời nên:

Sự thật là thói quen xỉa răng không tốt cho răng và nướu vì có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Dùng tăm xỉa răng có kích thước lớn còn khiến bạn dễ bị chảy máu chân răng, gây thưa răng hoặc viêm nướu. Khi kẽ răng thưa dần do xỉa răng bằng tăm sẽ khiến tình trạng tiêu xương diễn ra nhanh, thức ăn dễ bị dính, kẹt tại đó và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gia tăng nguy cơ mắc các bệnh răng miệng như sâu răng, viêm quanh chân răng, nha chu…
Do đó, nếu muốn lấy thức ăn thừa trong kẽ răng, tốt nhất bạn nên dùng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước thay vì dùng tăm xỉa răng. Trong trường hợp không thuận tiện, bạn chỉ có tăm xỉa răng thì nên khều nhẹ để lấy thức ăn dính ở răng ra, không đẩy sâu tăm vào nướu, kẽ răng, có thể tước tăm xỉa cho nhỏ lại để tránh gây tổn thương nướu.
Khi phát hiện em bé bị sâu răng sữa, bạn nên đưa con đến gặp nha sĩ để đánh giá tình trạng sâu răng và có cách xử lý phù hợp. Nếu sâu răng phát triển ở giai đoạn rất sớm có thể dễ dàng điều trị và phục hồi lại nhưng thường rất khó nhận biết được sâu răng sớm như vậy. Khi sâu răng đã phát triển hơn, nha sĩ thường đưa ra những phương pháp điều trị bảo tồn rồi sau đó trẻ cần được chăm sóc răng miệng đúng cách.
Bạn cần chờ đến khi chiếc răng sữa bị sâu của bé rụng và thay răng vĩnh viễn là có thể có một hàm răng mới. Lúc này, bạn cần vệ sinh răng miệng kỹ cho bé để tránh sâu răng trở lại.
Bé 4 tuổi hoặc 5 tuổi bị sâu răng hàm, răng cấm thì đó vẫn là răng sữa và có khả năng thay thế bằng răng vĩnh viễn khỏe mạnh. Do đó, khi phát hiện bé 5 tuổi bị sâu răng hàm, nha sĩ sẽ cố gắng điều trị bảo tồn để giữ răng ở đúng vị trí đến lúc thay răng vĩnh viễn sẽ có hàm răng thẳng, không bị mọc lệch, nghiêng hay khấp khểnh.
Trong quá trình điều trị sâu răng, ba mẹ cần dạy trẻ giữ vệ sinh, chăm sóc răng miệng cẩn thận để không gây ra biến chứng nhiễm trùng tại răng sâu.
Bé 3 tuổi ăn kẹo bị sâu răng thì thường vẫn là răng sữa, nếu không nghiêm trọng thì nha sĩ sẽ không khuyến khích nhổ răng sâu. Thay vào đó, răng sâu sẽ được điều trị bảo tồn chờ đến khi thay bằng răng vĩnh viễn khỏe mạnh.
Nhổ răng sữa sớm có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng ở bé, khiến xương hàm kém phát triển hoặc răng mọc lệch, không thẳng hàng.
Hi vọng qua bài viết này, bạn đã biết cách chăm sóc răng miệng cho cả gia đình, từ bé nhỏ đến người lớn để có hàm răng luôn chắc khỏe, phòng tránh được các vấn đề về răng cũng như bệnh về nướu.
Miễn trừ trách nhiệm
Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Why your gums are so important to your health https://www.health.harvard.edu/heart-health/why-your-gums-are-so-important-to-your-health Ngày truy cập 16/12/2024
Taking Care of Your Teeth and Mouth https://www.nia.nih.gov/health/taking-care-your-teeth-and-mouth Ngày truy cập 16/12/2024
Take care of your teeth and gums https://www.nhs.uk/live-well/healthy-teeth-and-gums/take-care-of-your-teeth-and-gums/ Ngày truy cập 16/12/2024
Keeping Your Child’s Teeth Healthy https://kidshealth.org/en/parents/healthy.html Ngày truy cập 16/12/2024
Các biện pháp chăm sóc sức khỏe răng miệng đúng cách https://www.benhvien108.vn/cac-bien-phap-cham-soc-suc-khoe-rang-mieng-dung-cach.htm Ngày truy cập 16/12/2024
Xỉa răng sau khi ăn nguy hiểm hơn bạn nghĩ https://soyte.hatinh.gov.vn/tin-tuc-su-kien/pho-bien-kien-thuc/xia-rang-sau-khi-an-nguy-hiem-hon-ban-nghi.html Ngày truy cập 16/12/2024
Phiên bản hiện tại
16/01/2025
Tác giả: Ngọc Anh
Tham vấn y khoa: Bác sĩ Lâm Trần Thảo Vy
Cập nhật bởi: Lan Quan